De volgorde van bier bij een bierproeverij

De volgorde van bier in de bierproeverij is zeer van belang. Als je dat verkeerd doet, kan het zijn dat je van het ene bier veel meer proeft dan van het andere. Daarnaast kun je bepaalde smaken accentueren (of juist niet) met een verkeerde volgorde. Het is dus handig om daar van tevoren goed over na te denken.

Intensiteit bepaalt de volgorde van de bieren

De volgorde is volledig afhankelijk van de smaakintensiteit daarvan. Om dat wat beter te begrijpen, gaan we in op de factoren in bier die de smaakintensiteit beïnvloeden;

  1. Alcoholpercentage
  2. Kleur (of eigenlijk de gebruikte ingrediënten die tot die kleur komen)
  3. Basissmaken

Ik leg je zo wat uit over deze factoren. Alvast een tip; een goede manier om de volgorde te bepalen is je bieren een cijfer te geven van 1 tot 5 op deze drie eigenschappen. Een score van 1 staat voor laag of licht, en een score van 5 voor hoog of zwaar. Je telt de drie scores op en begint met je laagst en eindigt met je hoogst gescoorde bier.

Mout zorgt voor de suikers in bier, suikers die uiteindelijk omgezet worden in alcohol

Alcoholpercentage

De volgorde van bier in een bierproeverij wordt voornamelijk bepaald door het alcoholpercentage. Die is namelijk een goede indicator voor de intensiteit van bier. Sterker nog, het is wat mij betreft samen met de kleur van het bier de beste indicator. Dat komt omdat alcohol wordt gevormd uit suiker, en suiker wordt gevormd uit mout tijdens het brouwproces. Hoe meer alcohol, hoe meer suiker en dus hoe meer mout. En mout geeft smaak. Heb je dus een hoog alcoholpercentage, kun je er vanuit gaan dat er veel mout is gebruikt. Dat betekent vaak automatisch ook veel smaak.

Basissmaken

De ene basis-smaak is wat intenser, of moeilijker, dan de andere. De volgorde is wat mij betreft zoet, bitter, zuur. Zout en umami komen niet vaak terug in bier, dus die laten we even buiten beschouwing. Zoet is eenvoudig en zacht, met zoet kun je eenvoudig beginnen. Bitter komt daarna, waarbij het belangrijk is je te realiseren dat bitter na zoet altijd bij de eerste slok een iets bitterder gevoel geeft. Je mond moet even inkomen.

Zout komt bijna nooit voor in bier
De Oosterse keuken staat bekend om umami

Zuur is een klasse apart. Met zuur kun je je smaak neutraliseren. Daar zijn trouwens nog meer trucjes voor, maar daarover later meer. Een tip is om zuur altijd na een IPA in de proeverij te doen, zo ergens in het midden. Omdat een IPA vaak erg bitter is, kun je met een (licht) zuur bier de smaak weer neutraliseren. Zo kun je beter van de rest van de bieren genieten.

Kleur

Kleur is ook een goede indicator van de intensiteit van bier, en dus bepalend voor de volgorde van het bier in de bierproeverij. Ga maar na, de meest gedronken bieren zijn lichtgekleurde bieren, want die zijn toegankelijk voor (bijna) iedereen. Bieren waar je echt van moet houden zijn vaak de donkere bieren, zoals stouts, porters en barleywines. Dat komt omdat donkerdere bieren complexere en intensere smaken hebben. Donker bier wordt vaak gekleurd door de gebrande of gecarameliseerde mout die gebruikt is. Dat zijn ook mouten met de meest intense smaken. Denk aan bijvoorbeeld koffie, of van die hele pure chocolade. Dat soort smaken kun je ook in zwarte bieren terugvinden. Lichte bieren worden gemaakt met licht gekleurde mout, die zijn minder intens van smaak en vormen vaak subtiele bierstijlen zoals blond, tripel of witbier. Hoe donkerder, hoe later in de proeverij dus.

Bier is er in veel verschillende kleuren

De volgorde van bier in een bierproeverij

Stel, je organiseert een proeverij met vijf bieren, en je gebruikt mijn manier van beoordelen. Ik pak dan vijf bieren uit de vijf categorieën van een eerder artikel waarbij ik je help de bieren uit te kiezen. Dan zou je op zoiets kunnen uitkomen:

Een voorbeeld van mijn score systeem voor het bepalen van de volgorde van bier in een bierproeverij

Hier zou je volgorde dus worden: blond, ipa/geuze, dubbel, imperial stout. De geuze met de zure smaak doen we na de IPA om de bitters te neutraliseren, dus zo heb je je volgorde. Hij klopt ook nog!

Neutraliseren

Het kan nog extra helpen om tussen de bieren in te neutraliseren. Daar zijn twee goede manieren voor. De eerste is het eten van een ongezouten, smakeloos crackertje. Van die dingen die speciaal gemaakt zijn om juist te proeven wat er óp zit. Optie twee is even de hals van je shirt omhoog trekken en je eigen lichaamsgeur opsnuiven. Ja, dat werkt echt. Daarmee ruik je namelijk even actief, wat je passief de hele dag ruikt. Jezelf dus. Dat is jouw nulpunt!

Goed, nu je een expert ben op de volgorde van bieren in een bierproeverij, kunnen we een belangrijke vraag gaan beantwoorden. Want hoe proef je eigenlijk het beste?

Veelgestelde vragen over de volgorde van bier bij een bierproeverij

Wat is de beste volgorde om bier te proeven bij een bierproeverij?

De beste volgorde is van licht naar zwaar, en van subtiel naar intens. Begin met lichte bieren zoals een pils, blond of witbier en eindig met zware bieren zoals een quadrupel, imperial stout of barleywine. Zo voorkom je dat zwaardere bieren de smaakpapillen overstemmen voordat je de subtielere stijlen kunt waarderen.

Welke volgorde gebruik je bij een bierproeverij thuis?

Begin met lichte bieren met een laag alcoholpercentage zoals pils of witbier, en bouw op naar middelzware bieren zoals tripel of IPA, om af te sluiten met zware bieren zoals quadrupel of imperial stout. Gebruik alcoholpercentage en kleur als richtlijn: lichter alcoholpercentage en lichtere kleur eerst. Plan de hele opbouw van zes bieren vooraf, zodat de overgangen vloeiend zijn.

Begin je een bierproeverij met licht of donker bier?

Altijd met licht bier. Een pils, blond of witbier verlamt de smaakpapillen niet en laat ruimte voor de smaken van zwaardere bieren die volgen. Als je begint met een donker, zwaar bier zoals een stout, proef je daarna van een licht bier vrijwel niets meer.

Waar plaats je een zuur bier in de volgorde?

Een zuur bier zoals een geuze of berliner weisse plaats je doorgaans in het midden van de proeverij, vaak na een hoppige IPA. Het zuur reset de smaakpapillen en neutraliseert de bittere afdronk van de IPA, zodat je de bieren erna weer scherp kunt proeven. Plaats het zuur niet aan het einde, want dan overheerst het de afsluitende zware bieren.

Hoeveel bieren proef je in welke volgorde bij een proeverij?

Bij een typische proeverij proef je zes bieren in een opbouwende volgorde van licht naar zwaar. Reken op kleine porties van ongeveer 10 cl per bier zodat de smaakpapillen scherp blijven en het alcoholpercentage beheersbaar is. Meer dan acht bieren wordt afgeraden, omdat smaak en alcohol je proefvermogen aantasten.

Hoe combineer je verschillende bierstijlen in een proeverij?

Kies bieren uit verschillende stijlcategorieën voor variatie, bijvoorbeeld licht en blond (pils, witbier), middelzwaar (tripel, IPA) en zwaar (quadrupel, stout). Houd binnen elke categorie rekening met opbouw in alcoholpercentage en intensiteit. Een goede vuistregel is uit elke categorie minimaal één bier te kiezen.

Wat is een goede opbouw voor een bierproeverij thuis?

Een goede opbouw voor thuis is: pils of witbier (5%) → blond of weizen (5-6%) → IPA (6-7%) → tripel (8-9%) → dubbel of bok (6-7%) → quadrupel of imperial stout (9-12%). Houd glazen klein, neutraliseer tussen bieren met water en een ongezouten cracker, en serveer hapjes per bier in plaats van een doorlopende borrelplank.