Kerstbier en winterbier: 12 aanraders voor de feestdagen

Kerstbier is het bier dat brouwers één keer per jaar maken, speciaal voor de feestdagen: meestal sterk, vaak donker en kruidig, en bedoeld om langzaam van te drinken op een lange avond. Hieronder lees ik wat kerstbier is, wat het verschil is met winterbier, welke twaalf kerst- en winterbieren ik je aanraad, op welke temperatuur je ze drinkt en wat je erbij eet aan het kerstdiner.

Wat is kerstbier?

Kerstbier is geen bierstijl met vaste regels, zoals een tripel of een weizen. Het is een gelegenheid. Brouwers maken voor de feestdagen een bier dat feestelijker is dan wat ze de rest van het jaar brouwen: sterker, voller en vaak met kruiden. De meeste kerstbieren zitten tussen de 7 en 10 procent alcohol.

Het gros is donker: robijnrood tot bruin, met smaken van karamel, gedroogd fruit, rozijnen en een warme alcohol. Veel brouwers voegen kruiden toe die je ook in kerstgebak terugvindt, zoals kaneel, kruidnagel, koriander, zoethout of sinaasappelschil. In karakter liggen ze dicht bij een dubbel of een quadrupel. Maar er bestaan ook blonde kerstbieren, en zelfs een kruidig kerstwitbier.

De traditie is oud: in grote delen van Noord-Europa werd voor de winterfeesten een sterker bier gebrouwen dan de rest van het jaar. Brasserie Dupont gaf vanaf 1970 zijn trouwe klanten aan het eind van het jaar Bons Voeux cadeau, letterlijk “beste wensen”, dat later ook gewoon in de winkel kwam.

Kerstbier of winterbier: wat is het verschil?

Kerstbier hoort bij december en de feestdagen. Winterbier is breder: een stevig, verwarmend bier voor de hele koude periode. N’Ice Chouffe is daar een goed voorbeeld van, dat ligt volgens de brouwerij van midden oktober tot midden februari in de winkel. In Engeland heet zo’n bier een winter warmer.

In de praktijk lopen de twee door elkaar. Een winterbier is vaak net zo kruidig als een kerstbier, en een kerstbier drink je in januari ook nog prima. Het verschil zit vooral in het etiket en het moment waarop het bier in de schappen ligt.

Hoe smaakt kerstbier?

Grofweg kom je vier soorten tegen:

• Robijn en kruidig. De klassieke Belgische kerstbieren: roodbruin, rond 10 procent, met karamel, gedroogd fruit en kerstkruiden.
• Sterk blond. Goudblond en fris, met fruit en kruidigheid van de gist, verwant aan een tripel of een sterk blond.
• Donker en zwaar. Diepbruin tot bijna zwart, met chocolade, rozijnen en soms koffie. Familie van de quadrupel en de barleywine.
• Kruidig wit. Een zeldzame variant: een witbier met kerstkruiden, lichter in alcohol en fris.

De lekkerste kerst- en winterbieren: mijn 12 aanraders

Dit zijn de kerst- en winterbieren die ik je aanraad, van klassiek Belgisch tot Nederlands. De percentages komen van de brouwers zelf of van Untappd. Klik op de naam voor de pagina van het bier bij de brouwerij.

Wil je er in december meer tegelijk proeven? In het Belgische Essen staat elk jaar het Kerstbierfestival, in 2026 op 12 en 13 december. Wie er liever elke dag eentje opent, vindt bij alle bier adventskalenders vergeleken een doos met vierentwintig bieren voor de aftelling naar kerst.

Op welke temperatuur drink je kerstbier?

Hou de plus-2-regel aan: het alcoholpercentage plus 2 graden. Een kerstbier van 10 procent drink je dus op ongeveer 12 graden, Jopen Witte Kerst van 7,5 procent op 9 à 10 graden. Dat sluit aan bij wat de brouwers zelf zeggen: St. Bernardus noemt 8 tot 12 graden, ’t IJ 10 tot 12.

Waarom de regel werkt en hoe hij uitpakt voor andere bierstijlen, lees je bij op welke temperatuur drink je bier. Welk glas erbij hoort, staat bij tien bierglazen voor thuis.

Kerstbier bij het kerstdiner

Een kerstdiner met bier werkt net als een bierproeverij: begin licht, eindig zwaar. Zo zet je de bieren naast de gangen.

• Voorgerecht. Vis, garnalen of een salade met geitenkaas: kies een sterk blond kerstbier of Jopen Witte Kerst. Fris genoeg om de maaltijd te openen.
• Hoofdgerecht. Wild, rollade of stoofvlees vraagt om een robijnrood of donker kerstbier. De karamel versterkt de gebraden smaken. Kijk ook bij stoofpot met quadrupel en bier bij vlees.
• Kaasplank. Oude kaas en een zwaar kerstbier zijn een feest. Probeer quadrupel bij munster of barleywine bij stilton, en meer bij bier bij kaas.
• Dessert. Bij chocolade past het donkerste bier van de avond, zie brownies met imperial stout. Bij appeltaart of kerststol een moutig bier, zoals bij appeltaart met bock.
• Oudjaar. Oliebollen met een donker bier, het recept staat bij oliebollen met dubbel.

Waarom versterken en contrast zo goed werken, lees je bij foodpairing. In welke volgorde je bieren schenkt, staat bij de volgorde van bieren bij een bierproeverij.

Kerstbier bewaren en laten rijpen

Een sterk, donker kerstbier kun je prima een jaar of langer bewaren. De smaak verandert dan: de alcohol wordt ronder en er komen meer tonen van gedroogd fruit, sherry en port bij. Leuk om te doen is een fles van dit jaar naast een fles van vorig jaar proeven. De Dolle Brouwers bewaren van elke botteling Stille Nacht een paar flessen, en volgens de brouwerij is hij er nooit slechter van geworden. Bewaar de flessen staand, koel en donker, zodat het gistdepot op de bodem blijft. Of die gist straks in je glas hoort, lees je bij gist erin of niet. Een licht of hoppig kerstbier, zoals een kerstwitbier, drink je juist zo vers mogelijk.

Kerstbier proeven met een sommelier

Kerstbieren lenen zich perfect voor een avond proeven: ze zijn zo verschillend dat je naast elkaar meteen proeft wat kruiden, mout en gist doen. Op een bierproeverij van DeBiermeneer proef je 6 speciaalbieren met een sommelier aan tafel, bij jou thuis of op kantoor. Een paar ideeën voor de feestdagen:

• De kerstborrel met collega’s. Een avond waar iedereen over blijft praten, met een offerte op bedrijfsnaam. Lees meer bij een bierproeverij als kerstborrel of bij een bierproeverij voor bedrijven.
• Een kerstcadeau. Geef een avond in plaats van een bierpakket, met een cadeaubon voor een bierproeverij.
• Met eten erbij. Bij elk bier een bijpassend hapje, met een bierproeverij met hapjes.

Hoe zo’n avond verloopt, lees je bij een bierproeverij aan huis met sommelier.

Veelgestelde vragen over kerstbier

Andere bierstijlen uitgelegd

Elke bierstijl heeft zijn eigen verhaal, geur en schenktemperatuur. Kies er een en lees verder.